You are here

Năm Mươi Năm sau Pacem In Terris: Bản Chất của Nền Giáo Dục Công Giáo

Như Aristotle đã dạy chúng ta trong Nicomachean Ethics và như đã được lặp lại bởi các nhà sư phạm Công giáo suốt bao thế kỷ, mục đích của giáo dục là sự hạnh phúc. Theo sự hiểu biết của Công giáo, mục đích là sự hạnh phúc ở đời này và đời sau. Vậy bản chất của giáo dục mà Giáo hội sẽ phải cổ vũ để dẫn đưa con người tới sự hạnh phúc là gì?

Theo ý kiến hiện nay, “giáo dục” là một trong những từ mà khi được áp dụng sẽ bao gồm một bề dày kinh nghiệm của con người. Nó bao gồm từ khi lọt lòng đến lúc chết. Ngay cả khi giới hạn trong giáo dục học đường, lĩnh vực áp dụng cũng rất rộng rãi. Trong khi lẽ ra phải có một sợi dây tri thức nhất quán xuyên suốt, khá rõ ràng những gì các nhà sư phạm Công giáo nên cung cấp cho trẻ năm tuổi và các sinh viên đại học thì khác nhau. Hơn nữa, nội trong một nhóm tuồi cũng có những khác biệt lớn về khả năng tri thức và năng lực lãnh nhận và thụ hưởng từ một chương trình học. Dù vậy, như triết gia Michael Pakaluk (2011) đã viết, ba câu hỏi tạo sinh khí cho nội dung của một nền giáo dục Công giáo chất lượng tốt: Biết nó có tốt không? Biết nó có lợi ích không? Biết nó có vui thú không?

Câu trả lời cho câu hỏi “biết có tốt không” là Chân lý. Trong khi người đời định nghĩa chân lý là một sự kiện, định lý, hoặc nguyên tắc được chứng minh hoặc không thể bàn cãi, Thánh Thomas lại khẳng định rằng chân lý là sự tương hợp của trí năng với sự vật, Veritas est adoequatio intelletus et rei (S.Th., 1274). “Sự vật” là thực tại, chất liệu của sự sống. Một số thuộc vật chất và một số thuộc tinh thần. Mối quan tâm đặc biệt của nhà sư phạm Công giáo là trả lời những câu hỏi cốt lõi đó của con người thường bị các nhà sư phạm thế tục bỏ qua hoặc trả lời một cách hời hợt. Những câu hỏi chẳng hạn như,“Bản chất đích thực của một người là gì và một cuộc sống xứng đáng là gì?” “Các chân lý về sự hiện hữu của Thiên chúa là gì và làm sao con người có thể biết được Thiên Chúa?”; “Con người tự do hoặc đã được định đoạt, và nếu tự do, con người phải sử dụng sự tự do của mình như thế nào?” (Pakaluk, 2011).

Câu hỏi về “biết có lợi không” được trả lời bởi liệu nó có tạo ra một điều có ích hay không. “Kiến thức hữu ích nhất tạo ra các hàng hóa tuyệt hảo. Do đó, kiến thức hữu ích nhất dù sao cũng bao gồm: sự am hiểu các nguyên tắc của một xã hội tự do; sự hiểu biết về cách tạo ra sự tạo ra sự giàu có; sự hiểu biết về một cuộc hôn nhân và cuộc sống gia đình hạnh phúc; sự hiểu biết về các đức tính tốt.” (Pakaluk, 2011) Nó cũng bao gồm những khối kiến thức, chẳng hạn như khoa học tự nhiên, toán học, ngôn ngữ, môn luận lý và các môn tri thức khác.

“Biết có vui thú” phải được hướng dẫn bởi sự hiểu biết và đánh giá của chúng ta về điều đáng mong muốn. Con người bị lôi cuốn đến với cả những thú vui thanh cao và thấp hèn và một trong những thực tại của cuộc sống ngày nay là chúng ta bị vây bọc và là mục tiêu của những thú vui đụng chạm đến các thèm muốn thấp kém, các khoái lạc của chúng ta, chẳng hạn như sách báo khiêu dâm, lôi cuốn các bản tính xác thịt của chúng ta, và, chẳng hạn những trò bắn giết thú vật, làm thỏa mãn khía cạnh thú tính của chúng ta. Do đó, điều quan trọng là sự giáo dục Công giáo bộc lột và giáo dục học sinh vừa hiểu vừa đánh giá đúng văn học tốt và thi ca, âm nhạc, điêu khắc và khiêu vũ. Sự có được động tá thể chất, trong thể thao hoặc khiêu vũ, cũng là chất liệu thích hợp của một nền giáo dục toàn diện.

Ngoài những trường chuyên, chẳng hạn như các trường hướng nghiệp hay chuyên ngành, các trường Công giáo phải được hướng dẫn rõ ràng bởi những câu hỏi hướng-mục-đích về chân lý phổ quát, tính hữu ích và niềm vui. Các chương trình học ở mỗi cấp độ phải được quy định và kiểm tra bởi những tiêu chuẩn này.

(xem tiếp)